വികസനകാര്യ സ്റ്റാന്റിംഗ് കമ്മിറ്റി
വികസനകാര്യ സ്റ്റാന്റിംഗ് കമ്മിറ്റി
വികസനകാര്യ സ്റ്റാന്റിംഗ് കമ്മിറ്റി
കേരളത്തിലെ തദ്ദേശസ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ (ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്, ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്, ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത്) ഉൽപ്പാദന മേഖലകളുടെയും അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുടെയും വികസനത്തിന് നേതൃത്വം നൽകുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു സമിതിയാണ് വികസനകാര്യ സ്റ്റാന്റിംഗ് കമ്മിറ്റി (Development Standing Committee).
പഞ്ചായത്തിന്റെ വാർഷിക പദ്ധതികൾ (Annual Plans) തയ്യാറാക്കുന്നതിലും, ഗ്രാമസഭകളിൽ നിന്ന് വരുന്ന വികസന ആവശ്യങ്ങളെ ക്രോഡീകരിച്ച് നടപ്പിലാക്കുന്നതിലും ഈ കമ്മിറ്റിക്ക് നിർണ്ണായക പങ്കുണ്ട്.
പ്രധാന ചുമതലകളും പ്രവർത്തന മേഖലകളും
01. കൃഷിയും മൃഗസംരക്ഷണവും
- നെൽകൃഷി, പച്ചക്കറി കൃഷി എന്നിവ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള പദ്ധതികൾ ആവിഷ്കരിക്കുക, കർഷകർക്ക് സബ്സിഡിയോടെ വിത്തുകളും വളങ്ങളും വിതരണം ചെയ്യുക.
- ക്ഷീരവികസനം, കോഴി വളർത്തൽ, ആടുവളർത്തൽ തുടങ്ങിയ മൃഗസംരക്ഷണ പദ്ധതികൾ നടപ്പിലാക്കുക.
- വെറ്ററിനറി ആശുപത്രികളുടെയും കൃഷിഭവനുകളുടെയും പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് മേൽനോട്ടം വഹിക്കുക.
02. അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം
- പഞ്ചായത്ത് റോഡുകളുടെ നിർമ്മാണം, ടാറിംഗ്, റീ-ടാറിംഗ്, പാലങ്ങളുടെയും കലുങ്കുകളുടെയും നിർമ്മാണം എന്നിവ ആസൂത്രണം ചെയ്യുക.
- തെരുവ് വിളക്കുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതും അവയുടെ പരിപാലനവും നിരീക്ഷിക്കുക.
- പൊതു കെട്ടിടങ്ങൾ (ഓഫീസുകൾ, ഹാൾ, മാർക്കറ്റുകൾ) നിർമ്മിക്കുന്നതിനും നവീകരിക്കുന്നതിനുമുള്ള പദ്ധതികൾ തയ്യാറാക്കുക.
03. മണ്ണും ജലസംരക്ഷണവും ചെറുകിട ജലസേചനവും
- തോടുകൾ, കുളങ്ങൾ എന്നിവയുടെ നവീകരണം, വശങ്ങൾ കെട്ടി സംരക്ഷിക്കൽ.
- ചെറുകിട ജലസേചന പദ്ധതികൾ (Small-scale irrigation) വഴി കൃഷിയിടങ്ങളിലേക്ക് വെള്ളമെത്തിക്കാനുള്ള സംവിധാനങ്ങൾ ഒരുക്കുക.
- മഴവെള്ള സംഭരണികൾ, തടയണകൾ എന്നിവയുടെ നിർമ്മാണം.
04. ചെറുകിട വ്യവസായങ്ങളും തൊഴിലവസരങ്ങളും
- പ്രാദേശികമായി ചെറുകിട സംരംഭങ്ങൾ, കുടിൽ വ്യവസായങ്ങൾ എന്നിവ ആരംഭിക്കുന്നതിന് ആവശ്യമായ സാങ്കേതിക-സാമ്പത്തിക സഹായങ്ങൾ നൽകുക.
- പരമ്പരാഗത വ്യവസായ മേഖലകളെ (കയർ, കൈത്തറി, മൺപാത്ര നിർമ്മാണം മുതലായവ) പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക.
കമ്മിറ്റിയുടെ ഘടന
അംഗങ്ങൾ
പഞ്ചായത്ത് ഭരണസമിതിയിലെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട വാർഡ് മെമ്പർമാരിൽ നിന്നും ആനുപാതിക പ്രാതിനിധ്യ വ്യവസ്ഥ പ്രകാരം തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന 3 മുതൽ 5 വരെയുള്ള (പഞ്ചായത്തിന്റെ വലുപ്പമനുസരിച്ച്) അംഗങ്ങളാണ് ഇതിലുണ്ടാകുക.
ചെയർമാൻ / ചെയർപേഴ്സൺ
കമ്മിറ്റി അംഗങ്ങൾ തങ്ങളിൽ നിന്നും ഒരാളെ വികസനകാര്യ സ്റ്റാന്റിംഗ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാനായി തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. പഞ്ചായത്തിലെ സീനിയർ മെമ്പർമാരാണ് സാധാരണയായി ഈ പദവിയിലേക്ക് വരാറുള്ളത്.
കൺവീനർ / നിർവ്വഹണ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ
സാധാരണയായി പഞ്ചായത്തിലെ അസിസ്റ്റന്റ് ജനറൽ എഞ്ചിനീയർ (AE) അല്ലെങ്കിൽ കൃഷി ഓഫീസർ (AO) ആയിരിക്കും ഈ കമ്മിറ്റിയുടെ നിർവ്വഹണ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ അഥവാ കൺവീനർ.
പ്രവർത്തന രീതി
തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ വികസന പദ്ധതികൾ (Plan Projects) തയ്യാറാക്കുന്ന ഘട്ടത്തിൽ ഈ കമ്മിറ്റിയുടെ പങ്ക് വളരെ വലുതാണ്.
1. വികസന നിർദ്ദേശങ്ങൾ പരിശോധിക്കൽ
ഓരോ വർഷവും ഗ്രാമസഭകളിൽ നിന്നും വർക്കിംഗ് ഗ്രൂപ്പുകളിൽ (Working Groups) നിന്നും വരുന്ന വികസന നിർദ്ദേശങ്ങൾ ഈ കമ്മിറ്റി പരിശോധിക്കുന്നു.
2. മുൻഗണന നിശ്ചയിക്കൽ
ഇവ മുൻഗണനാക്രമത്തിൽ ക്രമീകരിച്ച് കൃത്യമായ പ്രോജക്ട് റിപ്പോർട്ടുകൾ (DPR) തയ്യാറാക്കാൻ കൺവീനർക്ക് നിർദ്ദേശം നൽകുന്നു.
3. അന്തിമ അനുമതിക്കായി സമർപ്പിക്കൽ
കമ്മിറ്റി അംഗീകരിക്കുന്ന ഈ പ്രോജക്ടുകൾ അന്തിമ അനുമതിക്കായി പഞ്ചായത്ത് ഭരണസമിതിക്കും (General Body), തുടർന്ന് ജില്ലാ ആസൂത്രണ സമിതിക്കും (DPC) സമർപ്പിക്കുന്നു. അനുമതി ലഭിക്കുന്നതോടെ ഫണ്ട് വകയിരുത്തി ടെൻഡർ നടപടികളിലേക്ക് കടക്കുന്നു.
വികസനകാര്യ കമ്മിറ്റിയുടെ പ്രധാന മേഖലകൾ
| മേഖല | പ്രധാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ |
|---|---|
| കൃഷി | കൃഷി പ്രോത്സാഹനം, വിത്ത്-വളം വിതരണം, കർഷക സഹായം |
| മൃഗസംരക്ഷണം | ക്ഷീരവികസനം, കോഴി വളർത്തൽ, ആടുവളർത്തൽ തുടങ്ങിയ പദ്ധതികൾ |
| അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ | റോഡുകൾ, പാലങ്ങൾ, കലുങ്കുകൾ, തെരുവ് വിളക്കുകൾ, പൊതുകെട്ടിടങ്ങൾ |
| ജലസംരക്ഷണം | തോടുകൾ, കുളങ്ങൾ, ജലസേചനം, മഴവെള്ള സംഭരണം, തടയണകൾ |
| തൊഴിൽ & വ്യവസായം | ചെറുകിട സംരംഭങ്ങൾ, കുടിൽ വ്യവസായങ്ങൾ, പരമ്പരാഗത വ്യവസായങ്ങൾ |
പ്രധാന അറിവ്
കേരളത്തിലെ പഞ്ചായത്ത് രാജ് നിയമപ്രകാരം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ് ധനകാര്യ സ്റ്റാൻ്റിംഗ് കമ്മിറ്റിയുടെ ചെയർമാനായിരിക്കും. പ്രസിഡന്റ് കഴിഞ്ഞാൽ പഞ്ചായത്ത് ഭരണത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വികസന ഫണ്ടുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതും പദ്ധതികൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നതും വികസനകാര്യ സ്റ്റാൻ്റിംഗ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻ ആണ്.
ചുരുക്കത്തിൽ
ഗ്രാമസഭകളിൽ നിന്നും ഉയർന്നുവരുന്ന വികസന ആവശ്യങ്ങളെ പദ്ധതികളാക്കി മാറ്റുകയും, പഞ്ചായത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനത്തിനും ഉൽപ്പാദന മേഖലകളുടെ വളർച്ചയ്ക്കും നേതൃത്വം നൽകുകയും ചെയ്യുന്ന പ്രധാന സമിതിയാണ് വികസനകാര്യ സ്റ്റാന്റിംഗ് കമ്മിറ്റി.